Tavla hakkinda hersey

Her oyuncunun 15 tasi/pulu/adami vardir ve 24 nokta uzerinde iki zar esliginde hareket edilerek oynanilmaktadir. Oyunun amaci 15 pulun tamamini ilk olarak tahtadan toplamaktir.

Tavla tarihte en eski oyunlardan biri olup, Tabula isminde antik bir oyundan gelmektedir. Tabula Mesopotamya`da oynaninilmaktaydi ve bu oyun Bizans Krali Zeno (M.S. 476-481)`nin epigram`inda gorunmekteydi. Arkeolojik arastirmalara gore Tavla`nin baslangici M.O. 3000 kadar gitmektedir.

Aslinda Tavla cok basit olmasina ragmen - Her oyuncu pullarini digerinden once tahtada bitirmeye calismatadir - zarlardan dolayi stratejide onem kazanmaktadir. Her bir atis bircok farkli opsiyon anlamina gelmektedir. `Doubling Cube` ve Crawford ile Jacoby gibi kurallardan dolayi strateji oyun icerisinde daha cok onem kazanmaktadir.

Bu oyun icin "Running game" ve "Backgame" gibi standart stratejiler de olusturulmustur. Satranctaki gibi bilgisayarin gelisi bu oyunu cok degistirmistir. Analiz programlari gittikce daha iyi olduklari icin, en iyi hamleler hesaplanabilmis ve Dunya klasinda oyuncular bilgisayar`a karsi yenilmislerdir.

Tavla`nin tarihçesi

Belirtildigi uzere Tavla dunyanin en eski oyunlardan biridir ve bu oyunun dogdugu yerin gunumuz Irak`i olarak sanilmaktadir. Ingilzcede backgammon (Tavla) `Back` (geri) ve ingilize olan `Gamen` (oyun) kelimesinden gelmektedir.

Tabula Romalilar tarafindan oynanilan bir cesit Tavla idi. Kelimenin anlami `masa` veya `tahta` anlamina gelmekteydi ve ozel bir tahtada oynanilmaktaydi. Tabula biraz Misir oyunu olan Senet`e benzemektedir. Semet`in tarihcesi en azindan M.Ö. 3000`e kadar gitmektedir.

Tabula, Tavla gibi bir tahtada oynanmata, her oyunda 15 tas bulunmaktaydi ve bunda da amac ilk olarak taslarini bitirmesiydi. Yalniz oyunun basinda tahtaya tas dizilmezdi, 3 zar kullanilirdi ve her iki oyuncu tahtanin ayni tarafindan baslayip, saat yonunun tersine hareket ederlerdi.

Tavla kurallari

Tavla komplike stratejileri olan basit bir oyundur. Tavla ogrenmek fazla zaman almaz ama bazi durumlarda kurallari algilamak cok onemli olabilir. Bir oyun icin oyun suresi kisa oldugu icin tavla yarisma seklinde oynanilmaktadir, mesela ilk 3 eli kazananin oyunu kazanmasi gibi.

Oyuncular basitce pullarini diger oyuncununkinden gecirmeye calisir. Bu zordur cunku ilk basta pullar birbirinden ayrilmis sekildedir ve dusman tarafindan kirilabilir veya bloke edilebilir.

Tahta her tarafinda 12 tane bitisik alandan olusmaktadir ve buna `Nokta` denilmektedir. Ayrica genelde uzun ucgen, birbirini tekrarlayan 2 renk seklinde sunulmaktadir. Boylelikle 1`den 24`e kadar numaralandirilan toplam 24 nota vardir. Pullar herzaman yuksek notadan alcak notaya tasinir ve bu her oyuncu tarfindan ters istikamette tasinir. Bir oyuncunun 1. noktasi diger oyuncunun 24. noktasidir.

Her oyuncu 24.noktada 2 tasla, 8.noktada 3 tasla ve beser pulla 13.nokta ile 6.noktadan baslar.

Oyunun baslangicinda her oyuncu bir zar atar. En yuksek sayiyi atan oyuncu, oyuna bu zarlardaki sayilarla baslar. Eger ayni sayi atilirsa zarlar tekrar atilir. Sonra bir atista 2 zar kullanilarak oyuna devam edilir.

Amac, eger mumukunse, pullari atilan sayilara gore noktalarda hareket ettirmektir. Ornegin 4 ve 2 atildiginda oyuncu eger mumkunse 1 pulu 4 adim ve 1 pulu 2 adim ilerletir. Bunun tersi de olabilir; once 1 pulu 2 adim ve 1 pulu 4 adim ilerletebilir. 2 pul eya 1 pul 2 kez ilerletilebilir. 1 pul direkt olarak 6 adim ilerletilemez.

Eger zarlari attiktan sonra bir hamle mumkun degilse, tum noktalar karsi oyuncunun iki veya daha fazla puluyla isgal ediliyorsa, oyun hakkini kaybeder. Oyuncunun hamle yapma imkani varsa, bu hamleyi yapmasi gerekmektedir. Eger her iki zar icin hamle yapamiyorsa, en yuksek sayiya gore halesini yapmasi gerekmektedir.

Ornegin: Bir oyuncu 6/6 atiyorsa, o zaman bu oyuncunun 4 tane pulu 6 adim hareket ettirmesi gerekir. Herzamanki gibi bir tasi birkac kez hareket ettirebilirler, tabi ki her seferinde ayri ayri olma kayidiyla.

Pul, bos olan bir noktaya veya kendi pulunun oldugu yere oynanilabilir. Ayni zamanda karsi oyuncunun tek bir tasi olan noktaya da oynanabilir.

Bu durumda pul kirilmis veya `hit` olmus olur. Noktada bir pul icin `blot` denilmektedir. Bir pul kirildiginda `bar` a konulmaktadir. Bir pul hicbirzaman iki veya daha fazla pul bulunan noktaya oynanilamaz.

`Bar` a koyulmus olan pullar `home board` dan tekrar oyuna girmektedir. 1 atildiginda pul 24. noktaya koyulur, iki atildiginda 23. noktaya, vs. . Bir oyuncunun 1 veya birkac pulu bar`daysa, pullar oyuna girmedikce baska pulla oynayamaz.

Eger oyuncu tum pullari kendi tarafina `homeboard` a toplarsa, bunlari toplamaya baslayabilir. Buna `bearing them off` denilir. 1 atildiginda 1.noktadan 1 pul toplayabilirsiniz ve 2 ile 2.noktada bulunan pulu toplayabilirsiniz vs. . Daha dusuk bir noktadan pul toplayamazsiniz. Eger “homeboard”da daha yuksek noktalarda pul yok ise. Ornegin bir pulu, 3 attiginda 2.noktadan toplayabilirsiniz ama bunun icinde 3., 4., 5. ve 6. noktalarda pul olmamasi gerekir. Eger zardaki sayidan daha dusuk bir noktadan pul toplanildiysaniz, bu zardaki sayinin tamami icin gecerlidir. Mesela, oyuncunun 1 pulu 2.noktada ve 2 pulu 1.noktada; 1/2 attiginda bir pulu 2 den 1ci noktaya oynayabilir (atmis oldugu 1`in sayesinde) ve sonra 1.noktadan bir pul toplayabilir (atmis oldugu 2 ile). Boylece atilmis olan iki ile 2.noktadan pulu toplamasi gerekmektedir.

Oyuncunun hicbir pulu toplanmadan karsi oyuncu 15 pulunun tamamini toplamissa, bu `gammon` olmus demektir ve iki kati puan kaybetmis olur.

Oyuncunun bir veya birkac pulu bar da bulumaktaysa ve karsi oyuncunun homeboard indeyse ve boyleyken karsi oyuncu onbes pulunun tamamini toplamissa buna `backgammon` denilir ve bu da üç kati puan kayibina sebep olur.

Doubling cube

Bu zar Tavla`ya birkac sebebten dolayi kullanima alinmistir. Sadece oyunun daha hizli bir sekilde oynanmasini yardimci olmakla kalmayip statejik boyutun cok daha onemli olmasina sebep olur.

Doubling Cume normal bir zara benzemektedir fakat 6 tarafindaki sayilar 2, 4, 8, 16, 32 ve 64 seklindedir. Eger oyuncu kazanacagina inaniyorsa, isterse zarlari atmadan `double` i belirterek iki kat puan kazanmak icin sans elde eder. Rakip bunu kabul eder veya yenilgisini kabul eder.

Double kabul edilirse, double cube 2 sayisi üste dogru koyulur. Redouble hakki en son double`i kabul etmis olan oyuncuda bulunmaktadir. Her seferinde double cube 2`den baslayip bir ust degere yukselir ve sahibinin onune koyulur.

Teoride double cube`i istedikleri kadar kullanip, sayiyi sosuza dek ikiye katliyabilirler. Pratike nadiren teklifi en fazla 4 katina kadar artirildigi olur.

Beavers

Beavers kurali genelde kullanilan bir kuraldir. Bir double teklif edildiginde karsi taraf double teklif etme hakkina sahip olup, doubling cube`da oyuncuda kalir. Bu redouble i ilk teklifi eden oyuncunun zarini atmadan, bunu teklif etmesi gerekmektedir.

Beavers Tavla`yi para icin oynanildiginda kullanilmaktadir. Beavers`li oynamak oyun basi olmaktir, yani yarsima seklinde oynanildiginda kullanilmaz.

Bu kuralda `gammon` ve `backgammon` sadece oyun icinde en az bir kez Doubling Cube kullanildiginda sayilacagini belirler. Pratikte buyuk aralika fark atmis olan oyuncunun yenecegi anlamina gelir, çünkü teklif edilen `double` sürekli kabul edilmeyip, oyuncu olmasi `backgammon` ve `gammon` icin oyuna devam eder. Bu kural Tavla para icin oynanildiginda sikca kullanilir; yarisma halindeyken kullanilmaz.

Crawford Kurali

Bu kuralda onde puanlar goturen oyuncuya diger oyuncuya yapilan ile ayni muamele yapilir. Bir oyuncunun oyunu kazanmasi icin bir puani kaldiysa, rakibin double istemesi icin hicbir sebebi yoktur. Oyuncunun 1 puanla yada 2 puanlada yenmesi fark etmez. Diger oyuncunun arayi kapatabilmesi icin 1 puani kalmis oyuncuya gore 2 kat daha fazla fayda saglamis olur.

Crawford Kurali, eger bir oyuncunun oyunu kazanmasi icin 1 puan kalmis ise, her iki oyuncununda bu oyun icin doubling cube i kullanamiyacagini soyler ve buna "Crawford Game" ismi verilmistir. Crawford game durumu gectikten sonra yine cube kullanilabilir.

Bu kural Jacoby Kurali kadar kullanilmasada genel olarak kullanilir ve yarisma ortaminda kullanilmasi gayet dogaldir.

Otomatik 'Doubles'

Yarisma halinde bu hicbir zaman kullanilmaz, sadece para icin oynanildiginda kullanilir ve sadece her iki oyuncunun da oyun baslamadan once bu kurali kullanacaklarina dair teyid etmeleri gerekir.
Bu durumda oyuna baslarken kimin ilk once basliyacagina dair iki zar atildiginda, oyuncular ayni sayiyi attiklarinda ve tekrar attiklarinda koyduklari para iki katina cikiyor ve bu her sefer ayni sekilde devam ediyor..

Ornegin,

Oyunun basinda oyuncu A ve oyuncu B her ikisi 3 atiyor. Sonra tekrar atiyorlar ve her ikisi 4 atiyorlar ve bir sonrakinda 2 ve 5 atiyorlar. O zaman oyuna koyulan para 2 * 2 = 4 asil koyulacak paranin 4 kati para koymakla basliyor. Doubling Cube ortada kaliyor ve her iki oyuncu icin kullanima hazir bir sekilde bekliyor ve ayni zamanda Jacoby Kurali da hala gecerliligini korumaktadir.